Nieuwe pensioenwet voorbereiden voor 2027: Dit moet je regelen

Vanaf 2027 verandert het Nederlandse pensioenstelsel fundamenteel. De Wet toekomst pensioenen gaat van start en dat heeft grote gevolgen voor werkgevers. Ben je daar al op voorbereid? Of vraag je je af wat er precies verandert en wat je moet doen?

Voor veel ondernemers voelt de nieuwe pensioenwet nog abstract. Toch komen de wijzigingen snel dichterbij. We leggen je uit wat er verandert, wat de gevolgen zijn voor jou als werkgever en welke stappen je nu al kunt zetten.

Wat verandert er met de nieuwe pensioenwet?

De nieuwe pensioenwet draait om meer keuzevrijheid en transparantie voor werknemers. Het oude systeem van middelloon verdwijnt en maakt plaats voor een premieregeling. Dit betekent een fundamentele omslag in hoe pensioen wordt opgebouwd en uitgekeerd.

Van middelloon naar premieregeling 

In het huidige systeem bouw je elk jaar pensioen op als percentage van je salaris. De opbouw is gekoppeld aan je gemiddelde salaris tijdens je werkzame leven. In het nieuwe systeem storten werkgever en werknemer samen een premie die direct wordt belegd. Je pensioen hangt af van wat er is ingelegde en hoe de beleggingen presteren.

Meer transparantie

Werknemers zien direct wat er aan pensioenpremie wordt betaald en hoe hun pensioenpot groeit. Er zijn geen ingewikkelde berekeningsmethoden meer, maar een helder overzicht van wat er beschikbaar is.

Flexibiliteit bij uitkering 

De vaste pensioenuitkering verdwijnt. In plaats daarvan krijgen werknemers de mogelijkheid om hun pensioenkapitaal op verschillende manieren uit te keren. Dit kan variabel zijn, afhankelijk van de beleggingsresultaten.

Solidariteit blijft 

Ondanks meer individualisering blijft solidariteit belangrijk. Jonge en oude werknemers blijven met elkaar verbonden door risicodeling. Dit gebeurt via de solidaire premieregeling.

Solidaire premieregeling: Wat houdt dat in?

De solidaire premieregeling is het nieuwe hart van het pensioenstelsel. Deze regeling zorgt ervoor dat pensioen betaalbaar blijft en er risico's worden gedeeld tussen generaties.

Hoe werkt solidariteit? 

In de solidaire premieregeling betalen alle werknemers een vast percentage van hun salaris aan pensioenpremie. Jong of oud, iedereen betaalt hetzelfde percentage. Zonder solidariteit zouden oudere werknemers veel hogere premies moeten betalen omdat zij dichter bij hun pensioen zitten.

Voordelen voor werkgevers 

Door de solidaire opzet blijven de pensioenkosten werkgever voorspelbaar en beheersbaar. Je betaalt niet meer voor een 55-jarige dan voor een 25-jarige werknemer. Dit maakt oudere werknemers aantrekkelijker om in dienst te houden of aan te nemen.

Voordelen voor werknemers 

Jonge werknemers profiteren van de langere beleggingshorizon. Hun pensioenpremie heeft meer tijd om te groeien. Oudere werknemers profiteren van de solidariteit omdat zij niet geconfronteerd worden met onbetaalbaar hoge premies kort voor hun pensioen.

Praktijkvoorbeeld solidaire premieregeling 

Een bedrijf met 20 werknemers heeft nu verschillende pensioenpremies per leeftijdsgroep. Voor een 60-jarige betaal je mogelijk 25% van het salaris, voor een 30-jarige 15%. In de nieuwe opzet betaal je voor beide werknemers bijvoorbeeld 18% van het salaris. Dit maakt de kosten transparanter en eerlijker verdeeld.

Pensioen werkgeversbijdrage: Wat verandert er?

De pensioen werkgeversbijdrage blijft bestaan, maar de manier waarop deze wordt berekend en ingezet verandert. Dit heeft directe gevolgen voor je personeelsbeleid en arbeidsvoorwaarden.

Van eindloon naar premie 

Waar je nu een pensioentoezegging doet over het uiteindelijke pensioen, geef je straks een toezegging over de premie die je betaalt. Dit verschuift het beleggingsrisico van de werkgever naar de werknemer.

Geen indexatie meer toezeggen voor

In het oude systeem kon je beloven dat pensioenen werden geïndexeerd. In het nieuwe systeem verdwijnt deze garantie. Of pensioenen stijgen met de inflatie hangt af van de beleggingsresultaten.

Gevolgen voor arbeidsvoorwaarden 

De pensioentoezegging is onderdeel van je arbeidsvoorwaarden. Als deze verandert, moet je dit communiceren met je werknemers. Sommige werknemers zullen de verandering als verslechtering ervaren, ook al blijft de werkgeversbijdrage gelijk.

Transitie bestaande opbouw 

Bestaande pensioenrechten moeten worden omgezet naar het nieuwe systeem. Dit heet invaren. Alle opgebouwde rechten worden omgerekend naar een startkapitaal in de nieuwe regeling. Dit vraagt om zorgvuldige berekeningen en communicatie.

Praktijkvoorbeeld werkgeversbijdrage 

Je betaalt nu 12% werkgeversbijdrage voor pensioen. In de oude regeling leverde dit een pensioen op van 1,875% van het middelloon per jaar. In de nieuwe regeling blijf je 12% betalen, maar het uiteindelijke pensioen hangt af van de beleggingsresultaten. Voor een werknemer kan dit meer of minder opleveren dan onder de oude regeling.

Pensioenkosten werkgever: Stijgen of dalen ze?

Een vraag die veel ondernemers bezighoudt: worden mijn pensioenkosten duurder of goedkoper? Het antwoord is: dat hangt af van je huidige regeling en de keuzes die je maakt.

Mogelijke kostenvoordelen 

Als je nu een eindloonregeling hebt, kunnen je kosten dalen. Eindloon is de duurste vorm van pensioenopbouw. De overgang naar een premieregeling betekent vaak lagere lasten.

Mogelijke kostenstijgingen 

Heb je nu al een premieregeling zonder solidariteit? Dan kunnen de kosten stijgen als je overstapt naar een solidaire premieregeling. Solidariteit betekent dat je voor oudere werknemers relatief minder betaalt, maar voor jongere werknemers iets meer.

Administratieve kosten 

De transitie zelf kost geld. Denk aan advisering, aanpassing van je pensioenregeling, communicatie naar werknemers en mogelijk nieuwe afspraken met je pensioenaanbieder. Reken op enkele duizenden euro's voor advies en implementatie.

Kostenvoorbeeld klein bedrijf

Een bedrijf met 10 werknemers en een totale loonsom van 500.000 euro betaalt nu gemiddeld 15% pensioenpremie. Dat is 75.000 euro per jaar. In de nieuwe opzet blijft dit percentage waarschijnlijk gelijk, maar de verdeling over leeftijden wordt eerlijker. De totale kosten blijven dus stabiel, maar de voorspelbaarheid neemt toe.

Kostenvoorbeeld met eindloonregeling 

Een bedrijf met een eindloonregeling betaalt nu soms wel 25% van de loonsom aan pensioenkosten. Door over te stappen naar een solidaire premieregeling met 18% kan dit bedrijf jaarlijks 7% op de loonsom besparen. Bij een loonsom van 1 miljoen euro is dat 70.000 euro per jaar.

Wat moet je nu al doen?

De invoering van de nieuwe pensioenwet lijkt nog ver weg, maar de voorbereidingstijd is kort. Pensioenfondsen en pensioenverzekeraars hebben tot 2028 de tijd om over te stappen, maar jij als werkgever moet al eerder stappen zetten.

Stap 1: Inventariseer je huidige situatie 

Wat is je huidige pensioenregeling? Welk type opbouw heb je? Welke afspraken heb je met je pensioenaanbieder? Hoeveel betaal je nu aan premie? Deze vragen moet je eerst beantwoorden voordat je de transitie kunt plannen.

Stap 2: Neem contact op met je pensioenaanbieder 

Pensioenfondsen en verzekeraars zijn druk bezig met voorbereidingen. Zij kunnen je informeren over hun plannen en tijdlijnen. Vraag naar het transitievoorstel en de mogelijkheden voor jouw onderneming.

Stap 3: Bereken de gevolgen voor je werknemers 

Laat voor verschillende leeftijdsgroepen berekenen wat de transitie betekent. Sommige werknemers gaan erop vooruit, andere mogelijk achteruit. Deze informatie heb je nodig voor een eerlijke communicatie.

Stap 4: Overleg met je ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging 

De pensioentransitie is een wijziging in arbeidsvoorwaarden. Je hebt instemming nodig van je OR of PVT. Start dit overleg tijdig, want dit kan maanden duren.

Stap 5: Maak een communicatieplan 

Werknemers moeten begrijpen wat er verandert. Dit vraagt om heldere uitleg in begrijpelijke taal. Plan informatiebijeenkomsten, maak een FAQ en zorg voor individuele gesprekken waar nodig.

Veelgemaakte fouten bij de voorbereiding

Fout 1: Te laat beginnen 

Je denkt dat 2027 nog ver weg is en stelt voorbereiding uit. Voor je het weet is het 2026 en moet alles in een paar maanden geregeld. Dit leidt tot haastwerk en fouten.

Fout 2: Communicatie verwaarlozen 

Je regelt alles met de pensioenaanbieder maar vergeet je werknemers te informeren. Op het moment van transitie ontstaat onrust en onbegrip. Werknemers voelen zich overvallen.

Fout 3: Geen berekeningen laten maken 

Je gaat af op algemene informatie zonder te laten uitrekenen wat het voor jouw situatie betekent. Later blijken de gevolgen anders dan verwacht.

Fout 4: OR-traject onderschatten 

Je verwacht dat de OR snel akkoord gaat met je voorstel. In werkelijkheid duurt het overleg maanden en vraag de OR om aanpassingen. Je loopt vertraging op.

Fout 5: Geen professionele hulp inschakelen 

Je probeert de transitie zelf te regelen zonder specialistische kennis. Dit leidt tot fouten in de administratie, miscommunicatie en mogelijk juridische problemen.

Gevolgen voor verschillende type werknemers

De nieuwe pensioenwet heeft niet voor iedereen dezelfde gevolgen. Het is belangrijk om dit te begrijpen zodat je gerichte communicatie kunt voeren.

Jonge werknemers

Jonge werknemers kunnen profiteren van de nieuwe opzet. Door de lange beleggingshorizon en de kracht van rendement op rendement kunnen zij meer pensioen opbouwen. De transparantie helpt hen om bewuster met pensioen om te gaan.

Oudere werknemers

Voor werknemers boven de 50 kan de transitie een uitdaging zijn. Zij hebben minder tijd om van beleggingsrendementen te profiteren. De solidariteit helpt wel om hun premies betaalbaar te houden.

Deeltijdwerkers 

Deeltijdwerkers bouwen in het nieuwe systeem naar rato pensioen op. Het grote voordeel is dat part-time werk niet langer tot onevenredige pensioen nadelen leidt.

Werknemers met wisselende inkomens 

Voor werknemers met fluctuerende inkomens wordt pensioenbouw transparanter. Elk jaar wordt premie betaald over het werkelijke salaris, niet over een gemiddelde of eindloon.

Keuzemogelijkheden voor werkgevers

De nieuwe pensioenwet biedt werkgevers ook keuzes. Je bent niet gebonden aan één standaardoplossing.

Keuze 1: Pensioenuitvoerder 

Je kunt kiezen voor een bedrijfstakpensioenfonds, een verzekeraar pensioenfonds of een premiepensioeninstelling. Elk heeft voor- en nadelen qua kosten, service en flexibiliteit.

Keuze 2: Hoogte van de premie

Je bepaalt zelf hoeveel je aan pensioen wilt besteden. Het wettelijk minimum is er niet, maar wel een zorgplicht. De meeste sectoren hanteren een gebruikelijke premie tussen 15% en 20% van de loonsom.

Keuze 3: Verdeling werkgever-werknemer 

Je bepaalt hoe de premie wordt verdeeld. Betaal je alles zelf of laat je werknemers meebetalen? De gebruikelijke verdeling is ongeveer 70% werkgever en 30% werknemer.

Keuze 4: Beleggingsprofiel 

Binnen de nieuwe wetgeving zijn er verschillende beleggingsprofielen mogelijk. Je kunt kiezen voor meer of minder risico, afhankelijk van wat bij jouw werknemers past.

Fiscale aspecten van de transitie

De pensioen transitie heeft ook fiscale kanten waar je op moet letten.

Pensioen in de vrije ruimte 

Pensioenpremies vallen onder de gerichte vrijstellingen in de werkkostenregeling. Dit betekent dat ze niet ten koste gaan van je vrije ruimte. Dit blijft ook onder de nieuwe wet zo.

Fiscale behandeling transitie 

De transitie zelf is in principe fiscaal neutraal. Er hoeft geen belasting te worden betaald over het invaren van oude pensioenrechten naar het nieuwe systeem.

Aftrekbaarheid premies 

Werkgeverspremies blijven volledig aftrekbaar als bedrijfskosten. Dit verandert niet onder de nieuwe wetgeving.

Gevolgen voor DGA 

Voor directeur-grootaandeelhouders verandert er weinig. Je blijft pensioen kunnen opbouwen via je BV. Let wel op de pensioenrichtlijn voor DGA's, die bepaalt hoeveel pensioen fiscaal aftrekbaar is.

Praktische tips voor een soepele transitie

Tip 1: Start met een nulmeting

Breng in kaart waar je nu staat. Welke pensioenregeling heb je, wat kost die, hoe tevreden zijn werknemers? Dit is je startpunt voor de transitie.

Tip 2: Betrek je werknemers vroeg

Informeer werknemers al in 2025 over de komende veranderingen. Dit geeft hen tijd om vragen te stellen en zich voor te bereiden. Verraste werknemers zijn ontevreden werknemers.

Tip 3: Plan extra budget voor communicatie 

Goede communicatie kost geld maar voorkomt grotere problemen. Plan budget voor informatiebijeenkomsten, geschreven materiaal en mogelijk externe communicatieadviseurs.

Tip 4: Werk samen met je accountant 

Je accountant kan helpen bij het analyseren van de financiële gevolgen en het adviseren over de beste keuzes voor jouw onderneming. Betrek ze vroeg in het proces.

Tip 5: Kijk naar de lange termijn 

De nieuwe pensioenwet is niet zomaar een administratieve aanpassing. Het is een fundamentele verandering in hoe je met arbeidsvoorwaarden omgaat. Denk na over wat dit betekent voor je werkgeversmerk en arbeidsmarktpositie.

Kleine werkgevers: Specifieke aandachtspunten

Als kleine werkgever heb je mogelijk minder tijd en expertise om de transitie voor te bereiden. Toch zijn er stappen die je kunt nemen.

Gebruik brancheregelingen 

Veel branches hebben standaard pensioenregelingen. Deze worden centraal aangepast aan de nieuwe wetgeving. Als kleine werkgever kun je hiervan profiteren zonder alles zelf uit te zoeken.

Schakel een adviseur in 

Voor een kleine investering krijg je toegang tot specialistische kennis. Dit bespaart tijd en voorkomt fouten die later duur kunnen uitpakken.

Werk samen met andere werkgevers 

Overweeg om met collega-ondernemers samen informatiebijeenkomsten te organiseren of gezamenlijk een adviseur in te schakelen. Dit verlaagt de kosten per bedrijf.

Houd het simpel

Als kleine werkgever hoef je niet de meest ingewikkelde pensioenregeling te kiezen. Een standaardoplossing via een verzekeraar kan vaak volstaan en bespaart de administratieve rompslomp.

Hulp bij de pensioentransitie

De nieuwe pensioenwet brengt veel veranderingen met zich mee. Voor ondernemers kan het overweldigend zijn om alles zelf uit te zoeken en te regelen.

Bij SWV accountants & bedrijfsadviseurs helpen we ondernemers met de voorbereiding op de pensioentransitie. We analyseren je huidige situatie, berekenen de gevolgen voor je kosten en adviseren over de beste keuzes voor jouw onderneming. Ook ondersteunen we bij de communicatie naar werknemers en de administratieve verwerking van de nieuwe regeling.

Wil je weten wat de nieuwe pensioenwet voor jouw onderneming betekent? Of heb je hulp nodig bij de voorbereiding? We denken graag met je mee over de beste aanpak.

Samengevat: Bereid je voor op 2027

De nieuwe pensioenwet komt eraan en brengt fundamentele veranderingen. Het oude systeem van middelloon verdwijnt en maakt plaats voor een transparanter systeem met meer keuzevrijheid. Voor werkgevers betekent dit dat pensioenkosten voorspelbaarder worden door de solidaire premieregeling.

Begin nu met voorbereiden. Breng je huidige situatie in kaart, neem contact op met je pensioenaanbieder en informeer je werknemers. Door tijdig te starten voorkom je haast en maak je weloverwogen keuzes.

De transitie is complex, maar biedt ook kansen. Een goed voorbereide pensioentransitie kan je arbeidsvoorwaardenpakket versterken en je aantrekkelijker maken als werkgever. Het vraagt investering in tijd en geld, maar levert op lange termijn een solide en toekomstbestendig pensioenstelsel op.